Privatni subjekti kao partneri u javno-privatnom partnerstvu

Ono što je bitno za tržišno djelovanje javnih organa kod projekata JPP-a i javno-privatnih partnerstava jeste, između ostalog, odabir privatnog partnera. Normativni okvir koji uređuje odabir privatnog partnera bio je predmet koordinacije EU na nekoliko nivoa, sa različitim intenzitetom i sa širokom lepezom pristupa koji postoje na državnom nivou, premda je svaki akt javnog organa kojim se dodjeljuju zadaci trećoj strani uređen minimumom osnovnih načela koja proizlaze iz Ugovora o osnivanju Evropske zajednice. Zelenom knjigom o JPP je Evropska komisija pokrenula raspravu o najboljem načinu osiguravanja da se JPP može razvijati u kontekstu efikasne konkurencije i transparentnosti. Pošto se čisto ugovorno partnerstvo u Zelenoj knjizi određuje kao čin dodjele javnog ugovora, to se na ugovorne modele JPP-a, posebno na odabir partnera i sklapanje ugovora primjenjuju Smjernice o javnoj nabavci.

U tom kontekstu kao privatni operateri se mogu javiti svi oblici organizovanja privrednih društava u formama dioničkog društva i društva ograničene odgovornosti. Privredna društva organizovana u oblicima partnerstva (ortakluk), i to društvo neograničene solidarne odgovornosti (javno privredno društvo) i komanditno društvo, u formalnom pogledu bi mogli biti učesnici projekata JPP-a, samo što to nije imanentno njihovoj „poslovnoj filozofiji“ i oblastima (sektorima) u kojima se organizuju. Ovi oblici organizovanja privrednih društava namijenjeni su porodičnim oblicima organizovanja poslovanja i ne predstavljaju privredna društva kapitalnog tipa. Njihovo poslovanje je karakteristično za mikro i mala preduzeća, kao i za porodično organizovane biznise. U našoj sredini (Bosna i Hercegovina) broj ovih preduzeća naspram društava ograničene odgovornosti i dioničkih društava je zanemarljiv.

Privatni subjekti trebaju biti posmatrani kao oni subjekti koji su u 100% privatnom vlasništvu ili su u mješovitom vlasništvu sa javnim subjektima. Naravno da će prva situacija biti dominantna. Pod ovim subjektima treba posmatrati subjekte koji su organizovani u skladu sa zakonodavstvom u BiH (entiteti i BD BiH), kao i strana privredna društva koja su organizovana i imaju sjedište izvan BiH prema njihovom državnom zakonodavstvu. Svako drugačije tretiranje inostranih ulagača bilo bi protivno propisima kojima se uređuje režim direktnih stranih ulaganja. Radilo bi se o sljedećim zakonskim aktima:

a)    Zakon o privrednim društvima FBiH,
b)    Zakon o privrednim društvima RS, i
c)    Zakon o preduzećima BD BiH.

U pogledu pravnog položaja pravnih lica (privrednih društava) koja dolaze izvan BiH govorimo o sljedećim zakonskim aktima:

a)    Zakon o politici direktnih stranih ulaganja u BiH,
b)    Zakon o stranim ulaganjima FBiH, i
c)    Zakon o stranim ulaganjima RS.

Što se tiče finansijskog sektora, odnosno poslovnih banaka i/ili osiguravatelja, kao i investicionih fondova, oni ne mogu biti partneri u projektima JPP-a jer im zakoni koji regulišu njihovo organizovanje i rad ne omogućavaju bavljenje ovim poslovima. Oni se mogu javiti kao povjerioci, i to pojedinačno ili grupno kod dodjeljivanja tzv. sindiciranih kredita kada se na strani davaoca kredita pojavljuje više banaka.